Aanbetaling aan een vakman: hoeveel is normaal en wat zijn uw rechten?

← Uw rechten bij een vakman

Door de TrustusFix-redactie · laatst bijgewerkt: 2026-07-21 · meld oplichting

Stel: u heeft eindelijk een schilder, loodgieter of aannemer gevonden die snel kan beginnen. Nog voordat er iemand op de stoep heeft gestaan, vraagt hij of u “even de helft” wilt overmaken voor de materialen. Het klinkt redelijk, want materiaal kost geld. Maar u twijfelt: is dit normaal, of is dit precies het moment waarop het misgaat? Deze vraag krijgt TrustusFix vaak. Het korte antwoord: een aanbetaling kan heel gewoon zijn, maar de hoogte, het moment en de manier waarop ernaar gevraagd wordt, vertellen u veel over de betrouwbaarheid van de vakman.

In deze gids leggen we uit welke aanbetaling gebruikelijk is, waar u op moet letten en wat uw rechten zijn als het toch misgaat.

Is een aanbetaling normaal?

Ja, een aanbetaling is bij klussen heel gebruikelijk en op zichzelf geen alarmsignaal. Een vakman moet vaak materiaal inkopen voordat het werk begint, en bij grotere opdrachten wil hij niet het risico lopen dat u halverwege afhaakt terwijl hij al kosten heeft gemaakt. Een redelijke aanbetaling verdeelt het risico eerlijk tussen u en de vakman.

Het probleem ontstaat pas als de aanbetaling te hoog is, te vroeg wordt gevraagd, of als de vakman u onder druk zet om snel te betalen. Juist die combinatie zien we terug bij malafide klussers: ze incasseren een fors bedrag vooraf en laten zich daarna niet meer zien.

Hoeveel aanbetaling is redelijk?

Er bestaat geen wettelijk vastgelegd maximumpercentage, maar in de praktijk gelden er duidelijke vuistregels. Hieronder een indicatie (indicatief, 2026 — vraag altijd een offerte en leg afspraken vast):

• Kleine klussen (enkele uren werk, weinig materiaal): vaak helemaal geen aanbetaling. Betaling gebeurt achteraf op factuur.
• Middelgrote klussen: een aanbetaling van grofweg 20% tot 30% is gangbaar, meestal om materiaal te bestellen.
• Grote projecten (verbouwing, badkamer, dakwerk): hier zijn termijnbetalingen gebruikelijk — bijvoorbeeld een deel bij start, een deel halverwege en een slottermijn bij oplevering.

Wat u zelf in de hand heeft: spreek af dat u het grootste deel pas betaalt naarmate het werk vordert, en houd altijd een slottermijn achter tot de klus naar tevredenheid is opgeleverd. Zo houdt u een drukmiddel als er iets niet klopt.

Alarmsignalen bij de hoogte:

1. Meer dan de helft vooraf, zeker vóór er ook maar iets is geleverd.
2. 100% vooruitbetaling — vrijwel nooit terecht bij een normale klus.
3. Een aanbetaling die niet in verhouding staat tot de materiaalkosten.
4. Het bedrag moet “vandaag nog” of “anders vervalt de afspraak”.

Voordat u iets overmaakt: eerst controleren

Een aanbetaling doet u nooit blind. Voordat u geld overmaakt, controleert u met wie u zaken doet en waar u precies voor betaalt. In onze gids [/veilig-vakman-inhuren] staat het volledige stappenplan, maar de kern is dit:

• Controleer de KVK-inschrijving. Zoek het bedrijf op via KVK.nl en kijk of de naam, het adres en de rechtsvorm kloppen met wat op de offerte staat.
• Vraag om een schriftelijke offerte. Zonder offerte weet u niet waar de aanbetaling voor is. In [/offerte-controleren] leest u waar een goede offerte aan moet voldoen: duidelijke omschrijving, prijs, betaaltermijnen en oplevermoment.
• Betaal naar een zakelijke rekening op naam van het bedrijf. Wees op uw hoede bij een verzoek om naar een privérekening (of erger: contant of via een tikkie naar een onbekende naam) over te maken.
• Bewaar al het contact. WhatsApp-berichten, e-mails en de offerte zijn later uw bewijs.

Zet de betaalafspraken zwart-op-wit: welk bedrag, wanneer, en gekoppeld aan welke mijlpaal in het werk.

Uw rechten rond aanbetaling en vooruitbetaling

U staat sterker dan u misschien denkt. Een paar consumentenrechten die hier spelen:

• Recht op deugdelijk werk. Een vakman moet werk leveren dat u van een redelijk vakbekwaam persoon mag verwachten. Is het werk ondeugdelijk, dan mag u herstel eisen.
• Wettelijke garantie. Wat geleverd wordt, moet deugen. Dat geldt voor materialen én voor het uitgevoerde werk.
• Herroepingsrecht bij overeenkomsten op afstand of buiten de verkoopruimte. Sluit u de overeenkomst bijvoorbeeld telefonisch, online of bij u thuis (dus niet in de winkel of showroom van het bedrijf), dan heeft u in beginsel 14 dagen bedenktijd. Let op: als u uitdrukkelijk vraagt om direct te starten, kunt u dit recht deels verliezen. Vraag bij twijfel over uw specifieke situatie advies bij ACM ConsuWijzer (consuwijzer.nl).

Belangrijk: een aanbetaling is geen “afkoopsom”. U betaalt vooruit voor werk dat nog geleverd moet worden. Komt de vakman zijn afspraken niet na, dan heeft u recht op teruggave van wat u betaalde maar niet kreeg.

Wat als de vakman niet komt opdagen of ondermaats werk levert?

Gaat het mis nadat u heeft aanbetaald, werk dan gestructureerd:

1. Neem schriftelijk contact op. Stel de vakman per e-mail of aangetekende brief in gebreke: beschrijf wat er mis is en geef een redelijke termijn om het alsnog goed te doen of om de klus te starten.
2. Verzamel bewijs. Offerte, betaalbewijs, foto’s van het (gebrekkige) werk en alle communicatie.
3. Eis terugbetaling van het deel dat u vooruitbetaalde en niet geleverd kreeg. Hoe u dat aanpakt, leest u stap voor stap in [/vooruitbetaling-terugvorderen].
4. Schakel hulp in als de vakman niet reageert. Het Juridisch Loket geeft gratis juridisch advies. Is het bedrijf aangesloten bij een branchevereniging, dan kunt u soms terecht bij De Geschillencommissie.
5. Doe aangifte bij oplichting. Blijkt de vakman nooit van plan geweest te zijn te leveren — bijvoorbeeld een niet-bestaand bedrijf, een valse naam of een verdwenen telefoonnummer — dan is dat mogelijk oplichting. Doe aangifte bij de politie.

Hoe eerder u aan de bel trekt, hoe groter de kans dat u uw geld terugziet. Wacht niet weken af in de hoop dat het vanzelf goed komt.

In het kort

Een aanbetaling is normaal, maar een gezonde aanbetaling is bescheiden, staat in verhouding tot de kosten, en wordt pas gevraagd nadat u weet met wie u zaken doet. Houd altijd een deel achter tot de oplevering, betaal naar een zakelijke rekening op bedrijfsnaam, en leg alles schriftelijk vast. Zo blijft u degene met de controle — precies waar u hoort te staan.

Veelgestelde vragen

Hoeveel aanbetaling mag een vakman vragen?

Er is geen wettelijk maximum, maar in de praktijk is 20% tot 30% voor middelgrote klussen gangbaar (indicatief, 2026). Bij grote projecten wordt meestal met termijnen gewerkt. Vraag altijd een offerte en betaal nooit het volledige bedrag vooraf. Wordt er meer dan de helft vooraf gevraagd zonder duidelijke reden, wees dan voorzichtig.

Is een aanbetaling verplicht?

Nee. Of u aanbetaalt is een afspraak tussen u en de vakman. Bij kleine klussen is aanbetaling vaak helemaal niet nodig en betaalt u achteraf. Bij grotere opdrachten is een redelijke aanbetaling voor materiaal wél gebruikelijk. U mag altijd onderhandelen over hoogte en moment.

Kan ik mijn aanbetaling terugkrijgen als de vakman niet komt?

Ja. Een aanbetaling is vooruitbetaling voor werk dat nog geleverd moet worden. Levert de vakman niet, dan heeft u recht op teruggave. Stel hem schriftelijk in gebreke, verzamel bewijs en eis het geld terug. Lukt dat niet, dan kunt u terecht bij Het Juridisch Loket. Ons stappenplan [/vooruitbetaling-terugvorderen] helpt u verder.

Waar moet ik op letten bij het overmaken van een aanbetaling?

Controleer de KVK-inschrijving, zorg dat u een schriftelijke offerte heeft, en maak alleen over naar een zakelijke rekening die op naam van het bedrijf staat. Wees alerter bij verzoeken om contant te betalen, over te maken naar een privérekening, of om “vandaag nog” te betalen onder tijdsdruk.

Moet ik contant betalen als een vakman daarom vraagt?

Contant betalen mag, maar het is minder veilig omdat u geen automatisch betaalbewijs heeft en de betaling moeilijker te traceren is. Vraagt de vakman uitdrukkelijk om contant of naar een privérekening, dan is dat een reden om extra kritisch te zijn. Betaal bij voorkeur via de bank naar de zakelijke rekening, en vraag altijd een betaalbewijs of factuur.

Bij wie kan ik terecht als het misgaat met een aanbetaling?

Voor gratis advies over uw rechten kunt u terecht bij ACM ConsuWijzer (consuwijzer.nl) en Het Juridisch Loket. Is het bedrijf aangesloten bij een branchevereniging, dan kan De Geschillencommissie een uitkomst bieden. Vermoedt u oplichting — bijvoorbeeld een verdwenen bedrijf of valse gegevens — doe dan aangifte bij de politie.