Oplichting door aannemers

← Oplichting voorkomen

Door de TrustusFix-redactie · laatst bijgewerkt: 2026-10-08 · meld oplichting

Een voorbeeld: een echtpaar betaalt tienduizenden euro’s voorschot aan een aannemer voor een uitbouw aan de achterkant van hun woning. De aannemer komt eenmaal langs met een grote ploeg, slaat de fundering, en verdwijnt. Vijf weken later blijkt het bedrijf failliet. De curator meldt dat de bankrekening kort vóór de faillissementsaanvraag is leeggetrokken. Het echtpaar blijft achter met een halfafgemaakte fundering, geen geld om verder te bouwen, en geen verhaal want het bedrijf is juridisch verdwenen. Hoe groot de totale schade door aannemersfraude in Nederland is, weet niemand precies; de Fraudehelpdesk registreerde in 2025 1.322 meldingen over malafide klusbedrijven met € 2,0 miljoen gemelde schade — en bij aannemers gaat het per geval om de hoogste bedragen.

Het verschil tussen aannemer-fraude en gewone bouwfraude

Een nep-loodgieter komt langs voor een uur en is daarna verdwenen. Een nep-aannemer werkt maanden met je samen, krijgt voorschotten, doet deels werk, en haakt af op het moment dat je het meeste hebt geïnvesteerd. Dat maakt aannemer-fraude veel destructiever: de schade per slachtoffer loopt in de tienduizenden euro’s, tegen honderden euro’s bij een spoedklus.

Vier varianten komen voor:

1. Voorschotscam — vooraf een groot bedrag innen, vervolgens minimaal werk leveren of verdwijnen
2. Faillissementsplanning — bedrijf opzettelijk failliet laten gaan terwijl klantgelden zijn afgeroomd
3. Sub-aannemer-doorscan — werk doorgeven aan ongekwalificeerde sub-aannemers tegen 30% korting
4. Meerwerk-explosie — laag prijzen om de opdracht binnen te halen, dan tijdens uitvoering massaal meerwerk factureren

Anders dan bij installatiebedrijven gaat dit niet om losse uren, maar om bouwprojecten die meerdere weken tot maanden lopen. Het verlies is niet €1.500 maar tienduizenden euro’s, en het is vrijwel onmogelijk om terug te krijgen als de aannemer failliet gaat.

De drie meest voorkomende scenario’s

Scenario 1: De voorschotaannemer

De aannemer presenteert een aantrekkelijke offerte van €85.000 voor een aanbouw met als voorwaarde een aanbetaling van 50% bij ondertekening. Het werk start pas na ontvangst voorschot. Twee weken na betaling is er één keer een grondwerker geweest die een gat heeft gegraven. Daarna volgt een opeenvolging van excuses: weersomstandigheden, leverancier-problemen, vergunning-vertraging.

Op enig moment hoor je niets meer. De website blijkt offline. KvK-zoekopdracht laat zien dat het bedrijf is opgeheven of in faillissement is aangevraagd — soms binnen drie weken na betaling van het voorschot.

Een echte aannemer rekent maximaal 30% bij start en bind de aanbetaling aan duidelijke werkfases (bijvoorbeeld: 30% bij start grondwerk, 30% bij begaanbare ruwbouw, 30% bij waterdichte constructie, 10% bij oplevering). Een bouwbedrijf dat 50% of meer vooraf vraagt zonder mijlpalen is een gevaarlijk signaal.

Scenario 2: De faillissementsplanner

Dit scenario lijkt eerst legitiem. De aannemer levert kwaliteitswerk, communiceert goed, factureert tijdig. Halverwege het project gebeurt iets dat in de bouwsector als “Operation Phoenix” bekendstaat: een nieuwe BV wordt opgericht onder een soortgelijke naam, materialen worden overgezet, klantcontracten en personeel worden overgeheveld, en de oude BV wordt vervolgens failliet aangevraagd.

Je voorschot bevindt zich op de oude rekening, die door het faillissement geblokkeerd is. De curator moet eerst alle schuldeisers (Belastingdienst, leveranciers, jij) inventariseren. Praktisch gezien krijgen klanten als concurrente schuldeiser vaak maar een klein deel van hun geld terug in een faillissementsverdeling — en pas na één tot twee jaar.

De nieuwe BV biedt aan “uw werk gewoon af te maken” tegen een nieuwe prijs — vaak 60-80% van het oorspronkelijke voorschot opnieuw. Sommige slachtoffers betalen omdat ze geen alternatief zien. Anderen lopen weg en krijgen een halfafgemaakte verbouwing.

Scenario 3: De meerwerk-explosie

De aannemer offerte: €120.000. Werkelijke factuur na oplevering: €178.000. Het verschil zit in zogenaamde “noodzakelijke meerwerken” die tijdens de uitvoering worden gemeld:

• “Onverwachte rotte vloerdelen — €4.500”
• “Asbestverwijdering bleek nodig — €6.800”
• “Funderingsherstel onontkoombaar — €12.000”
• “Andere isolatie-eis door dakhelling — €3.500”
• “Materiaal-prijsstijgingen — €5.200”

Deze meerwerken zijn vaak niet onverwacht maar bewust uit de offerte gelaten om de oorspronkelijke prijs aantrekkelijk te maken. Een correcte offerte vermeldt expliciet welke werkzaamheden zijn inbegrepen en welke niet, plus een risicomarge van 10% voor onvoorziene zaken.

Hoe herken je een betrouwbare aannemer

Vijf signalen die je vooraf kunt verifiëren:

• Aansluiting bij een garantieregeling: BouwGarant, Woningborg of SWK — aangesloten bouwbedrijven worden getoetst en bieden onder voorwaarden garantie op afbouw of herstel, ook bij faillissement. Wat precies gedekt is en tot welk bedrag staat in de voorwaarden van de regeling — lees die vooraf. Controleer de aansluiting in het register van de regeling zelf (bouwgarant.nl, woningborg.nl, swk.nl).
• KvK-inschrijving minimaal 5 jaar oud op het opgegeven adres — kort bestaande BV’s zijn statistisch veel hogere fraude-risico.
• Schriftelijke offerte met fasering en mijlpaalbetalingen — voorschot maximaal 30%, gekoppeld aan concrete werkfase-oplevering.
• Schriftelijke aansprakelijkheidsverzekering — vraag een kopie van de polis (€2-€5 miljoen dekking is normaal).

Wat te doen vóór ondertekening

Eis altijd:

1. Drie onafhankelijke offertes met dezelfde specificaties — pas dan kun je vergelijken
2. Schriftelijk contract met fasering, mijlpalen, retentiepercentage (5-10% bij oplevering)
3. Bouwbegeleiding door een onafhankelijke bouwkundig adviseur (kosten €1.500-€4.000) bij projecten boven €50.000 — bespaart vaak meer dan de adviseurkosten
4. Notariële vastlegging bij projecten boven €100.000 — niet vereist maar sterk aanbevolen

Een aannemer die deze eisen onbespreekbaar maakt, is geen partner maar een risico.

Wat te doen als je vermoedt dat het misgaat

Drie acute stappen, in volgorde:

1. Stop met verdere betalingen — ook al staat het in het contract. Een advocaat kan snel beoordelen of opschorting van uw betaling gerechtvaardigd is en de aannemer formeel in gebreke stellen.
2. Controleer de bedrijfsstatus op kvk.nl — als de inschrijving recent is gewijzigd of een nieuwe BV is opgericht door dezelfde eigenaar, is dat een sterk signaal.
3. Schakel direct een advocaat in — bij grote bedragen is de tweede week vaak doorslaggevend. Specialisten in bouwrecht kunnen beslag leggen op activa voordat ze worden weggesluisd.

Volledig stappenplan: wat te doen bij oplichting.

Bronnen

• BouwGarant — garantieregeling bouwbedrijven
• Woningborg
• Fraudehelpdesk — melden en jaarcijfers
• ACM ConsuWijzer — uw rechten als consument
• Het Juridisch Loket — gratis juridisch advies (0800-8020)

Laatst gecontroleerd: oktober 2026.

Veelgestelde vragen

Mag een aannemer 100% voorschot vragen? Niet wettelijk verboden, maar in geen enkele eerlijke aannemer-relatie gebruikelijk. Vraag jezelf: waarom zou hij het hele bedrag vooraf willen? Een gezonde aannemer heeft eigen werkkapitaal voor materialen en arbeid en factureert per fase.

Wat is BouwGarant? Een garantieregeling voor bouwbedrijven. Aangesloten aannemers worden getoetst en bieden onder voorwaarden garantie op afbouw of herstel, ook als het bedrijf failliet gaat. Wat precies gedekt is en tot welk bedrag staat in de garantievoorwaarden — lees die vooraf op bouwgarant.nl. Niet alle aannemers zijn aangesloten — dus expliciet vragen en zelf controleren.

Hoeveel kost een onafhankelijke bouwbegeleider? €1.500-€4.000 voor begeleiding tijdens een verbouwing van €40.000-€150.000. Inclusief offertevergelijking, contractbeoordeling, mijlpaalcontroles en oplevering. Verdient zich vaak ruimschoots terug door een voorkomen meerwerk-explosie.

Wat als mijn aannemer een nieuwe BV start tijdens het project? Direct vragen: “Treedt deze nieuwe BV in de rechten van de oude?” Schriftelijk laten bevestigen. Als hij dat weigert of vaag blijft, schakel een bouwrechtadvocaat in voordat je verder betaalt. Dit kan een Operation Phoenix in voorbereiding zijn.

Krijg ik mijn voorschot terug bij een faillissement? Praktisch: als gewone schuldeiser krijgt u na de faillissementsverdeling vaak maar een klein deel terug, één tot twee jaar later. Bij een aannemer die is aangesloten bij BouwGarant, Woningborg of SWK kan de garantieregeling onder voorwaarden afbouw of herstel regelen — lees de voorwaarden. Bij niet-aangesloten aannemers is er vrijwel geen vangnet. Vandaar dat aansluiting-checken vooraf essentieel is.

Kies uw route

Op zoek naar een betrouwbare aannemer met financiële zekerheid? TrustusFix toont bouwbedrijven met publieke reviews, gerangschikt zonder betaalde posities. Controleer KvK-inschrijving en keurmerk altijd zelf. Bekijk de aannemers in uw regio of meld een vermoeden van aannemer-fraude via ons meldpunt — anoniem.