Een huiseigenaar in Zaandam betaalde in november 2025 een aanbetaling van €6.800 voor een lucht-water warmtepomp. Levertijd: zes weken. Na acht weken: geen warmtepomp, geen reactie op e-mails, telefoon afgesloten, website offline. Het bedrijf bleek drie maanden eerder opgericht, had in die periode 47 aanbetalingen geind, en was al opgeheven voordat de eerste installatie had plaatsgevonden. Totale schade van alle gedupeerden: meer dan €300.000. De bestuurder startte twee weken later een nieuw bedrijf onder een andere naam.
Warmtepomp-oplichting is de snelst groeiende vorm van installateurfraude in Nederland — met schade die per geval oploopt tot tienduizenden euro’s.
Waarom de warmtepompmarkt een magneet is voor fraudeurs
De combinatie van factoren maakt deze markt uitzonderlijk kwetsbaar:
Hoge bedragen. Een warmtepompinstallatie kost €8.000 tot €20.000. De marges voor oplichters zijn daarmee vele malen hoger dan bij een loodgieter (gemiddeld €680 schade) of elektricien (gemiddeld €800 schade).
Subsidie als verkoopargument. De ISDE-subsidie bedraagt €1.000 tot €3.000 per installatie. Malafide bedrijven misbruiken dit als drukmiddel: “De subsidie dekt een groot deel van de kosten — maar u moet nu beslissen, want het budget is bijna op.” In werkelijkheid is het ISDE-budget niet eindig per maand, en kloppen de berekeningen van deze bedrijven zelden.
Complexe technologie. Een warmtepomp is geen plug-and-play apparaat. Het vereist een warmteverliesberekening, juiste dimensionering, aanpassingen aan de bestaande installatie, en vaak isolatiemaatregelen. De gemiddelde consument kan niet beoordelen of dit correct gebeurt. Die kenniskloof is geld waard — voor de verkeerde partij.
Lange terugverdientijd. Problemen manifesteren zich pas na maanden of jaren — wanneer de energierekening niet daalt zoals beloofd, het systeem niet presteert bij lage buitentemperaturen, of onderdelen voortijdig falen. Tegen die tijd is het bedrijf verdwenen.
De zes fraudepatronen bij warmtepompen
1. Valse subsidiebeloftes
“U krijgt €4.500 subsidie, waardoor de netto investering slechts €6.000 is.” In werkelijkheid hangt de subsidiehoogte af van het type warmtepomp, de COP-waarde, en of het systeem voldoet aan de ISDE-voorwaarden. Malafide bedrijven:
- Beloven €1.500 tot €2.000 meer subsidie dan waarop het systeem recht heeft
- Dienen subsidieaanvragen in die niet aan de voorwaarden voldoen — de afwijzing komt maanden later
- Rekenen de subsidie alvast mee in de offerte, waardoor de werkelijke prijs verhuld wordt
- Beloven subsidies die inmiddels zijn afgeschaft of gewijzigd
Een gezin in Haarlem tekende in september 2025 een contract op basis van een subsidiebelofte van €3.800. De werkelijke subsidie: €1.400. Verschil: €2.400 extra uit eigen zak. Het bedrijf weigerde verantwoordelijkheid. Juridisch was het moeilijk aanvechtbaar omdat de subsidie “onder voorbehoud” in de offerte stond — in kleine letters.
2. Verkeerde dimensionering
Een warmtepomp die te klein is, kan het huis niet verwarmen bij lage buitentemperaturen. Een warmtepomp die te groot is, kost onnodig veel en draait inefficient. Correcte dimensionering vereist een warmteverliesberekening — een technisch document dat rekening houdt met isolatie, raamoppervlak, woningtype en klimaatzone.
Malafide installateurs slaan deze berekening over of voeren hem pro forma uit. Het resultaat: een systeem dat niet levert wat beloofd is. Een huiseigenaar in Apeldoorn betaalde €14.000 voor een warmtepomp die te klein gedimensioneerd was. Bij temperaturen onder -2°C moest hij bijverwarmen met elektrische kachels. Extra energiekosten: €120 per maand in de wintermaanden. De “besparing” was een verliespost.
3. Installatie door niet-erkende monteurs
Warmtepompinstallatie vereist kennis van verwarmingssystemen, elektra, koelmiddelen en regeltechniek. Malafide bedrijven sturen zzp’ers of stagiairs die de opleiding niet hebben gevolgd. Het werk wordt uitgevoerd volgens “eigen inzicht” in plaats van volgens de richtlijnen.
De gevolgen: lekkages, geluidsoverlast die buren tot klachten drijft, storingen binnen het eerste jaar, en een systeem dat 30 tot 50 procent meer energie verbruikt dan een correct geinstalleerd systeem. Dit patroon van niet-gecertificeerde monteurs zien we ook bij airco-installatie, waar het eveneens leidt tot vervallen fabrieksgaranties.
4. Verdwijnen tussen aanbetaling en oplevering
Het patroon uit het openingsscenario: het bedrijf vraagt een forse aanbetaling (40 tot 60 procent), plant de installatie over weken of maanden, en verdwijnt. De website gaat offline, het telefoonnummer is niet meer bereikbaar, het bedrijf is al opgeheven bij de KVK.
Bij warmtepompen gaat het om aanbetalingen van €4.000 tot €8.000. Sommige netwerken innen tientallen aanbetalingen voordat ze verdwijnen. Het is dezelfde strategie als bij zonnepanelen-fraude, maar met hogere bedragen per slachtoffer.
5. Slechte isolatie en verkeerd advies
Een warmtepomp functioneert optimaal in een goed geisoleerd huis met lage-temperatuur afgiftesystemen (vloerverwarming, grote radiatoren). Malafide installateurs beloven dat de warmtepomp “overal werkt” zonder de context te benoemen — want eerlijk advies zou de verkoop kosten.
Een echtpaar in Enschede installeerde een lucht-water warmtepomp in een slecht geisoleerde jaren-70 woning met kleine radiatoren. Resultaat: het systeem draaide continu op vol vermogen. De energierekening steeg met €180 per maand in plaats van te dalen. De “besparing” die hen beloofd was? Een verlies van €2.160 per jaar.
6. Onterechte meerwerk-claims
Na aanvang van de installatie worden “onvoorziene complicaties” gemeld. De waterleiding moet worden omgelegd (€1.200 extra). De elektra-aansluiting moet worden verzwaard (€800 extra). De vloer moet worden opengebroken (€2.000 extra). Elke “complicatie” was vooraf te voorzien — een eerlijk bedrijf had dit in de offerte opgenomen.
Totale meerkosten bij malafide bedrijven: gemiddeld €3.000 tot €6.000 bovenop de oorspronkelijke offerte. Een eerlijk bedrijf brengt complicaties in kaart voor de offerte. Meerwerk hoort de uitzondering te zijn, niet de regel.
Hoe herken je warmtepomp-oplichting
De standaard controles voor alle installatiebedrijven gelden ook hier. Daarbovenop specifiek voor warmtepompen:
- Vraag naar de warmteverliesberekening. Dit is een technisch document — meerdere pagina’s, specifiek voor jouw woning. “Dat doen we uit ervaring” is geen berekening. Geen berekening = verkeerde dimensionering = geldverspilling.
- Controleer de subsidieberekening zelf. De ISDE-subsidie is na te zoeken op rvo.nl. Vergelijk de belofte met de werkelijkheid. Kost tien minuten. Kan je duizenden euro’s besparen.
- Eis bewijs dat het bedrijf erkend installateur is. Controleer bij de fabrikant (niet bij het bedrijf zelf) of het bedrijf als erkend installateur geregistreerd staat.
- Beperk de aanbetaling tot maximaal 20 procent. Meer dan 30 procent vooraf is een risicosignaal. Meer dan 50 procent vooraf? Niet doen. Niet onderhandelbaar.
- Vraag naar minimaal drie referenties met contactgegevens. Bel ze. Vraag hoe de installatie presteert na zes maanden.
- Controleer of het bedrijf garantie biedt op zowel product als installatie — en vraag hoe die garantie geborgd is als het bedrijf zou stoppen. Een waarborgfonds? Een verzekering? Of alleen een belofte?
De complete checklist met tien signalen beschrijft de drie-stappen controlemethode die bij elke installateur werkt.
De link met zonnepanelen-fraude
Warmtepompen worden steeds vaker gecombineerd met zonnepanelen. Fraudeurs spelen hierop in met “totaalpakketten” die beide systemen omvatten. De korting klinkt aantrekkelijk — “€2.000 voordeel bij het combipakket” — maar verhult dat beide systemen onder de marktprijs worden geinstalleerd, met alle gevolgen van dien. Bij zonnepanelen-fraude zien we exact dezelfde patronen van verdwijning na aanbetaling en inferieure materialen.
Wat te doen bij vermoedelijke warmtepomp-fraude
Het stappenplan bij oplichting beschrijft de complete procedure — inclusief juridische opties per schadebedrag. Specifiek voor warmtepompen:
- Laat een onafhankelijk bedrijf de installatie inspecteren — inclusief koelmiddeldruk, elektra-aansluiting, dimensionering en warmteverliesberekening. Kosten: €200 tot €400. Vraag om een schriftelijk rapport.
- Controleer de subsidieaanvraag via Mijn RVO — is deze daadwerkelijk ingediend? Op de juiste gegevens? Op jouw naam?
- Bewaar alle documentatie — offerte, contract, facturen, e-mails, whatsappberichten. Sla het op buiten de originele app. Websites verdwijnen, chats worden verwijderd.
- Schakel juridische hulp in bij bedragen boven €5.000 — de meeste rechtsbijstandsverzekeringen dekken dit. Het Juridisch Loket geeft gratis eerste advies.
- Meld het bij de ACM via consuwijzer.nl en doe aangifte bij de politie — ook als je denkt dat het geen zin heeft. Bij meerdere aangiftes over hetzelfde netwerk stijgt de prioriteit.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn huis geschikt is voor een warmtepomp?
Een betrouwbaar advies begint met een warmteverliesberekening en een inventarisatie van de huidige isolatie en het afgiftesysteem. Zegt een installateur “elke woning is geschikt” zonder deze analyse? Dan verkoopt hij een product, geen oplossing. De werkelijkheid: een slecht geisoleerde woning met kleine radiatoren vereist eerst isolatie. Dat kost extra geld, maar bespaart je een systeem dat niet presteert.
Hoeveel subsidie kan ik krijgen voor een warmtepomp?
De ISDE-subsidie bedraagt €1.000 tot €3.000, afhankelijk van type en COP-waarde. Controleer de actuele bedragen op rvo.nl — niet op de website van de installateur. Belooft een installateur meer dan €3.000? Controleer het zelf. In 90% van de gevallen klopt de belofte niet.
Wat is een redelijke prijs voor een warmtepompinstallatie?
Hybride warmtepomp: €4.000 tot €7.000. Lucht-water warmtepomp: €8.000 tot €14.000. Bodem-water warmtepomp: €15.000 tot €25.000. Prijzen meer dan 30% boven of onder deze ranges verdienen extra onderzoek. Vergelijk altijd minimaal drie offertes van erkende installateurs.
Hoeveel aanbetaling is normaal?
10 tot 20 procent is gebruikelijk. Betaling van het restant na oplevering en goedkeuring. Meer dan 30 procent vooraf? Risicosignaal. Meer dan 50 procent? Niet doen. Een bedrijf dat zoveel vooraf nodig heeft, heeft ofwel cashflowproblemen (faillissementsrisico) ofwel de intentie om te verdwijnen.
Wat als mijn warmtepomp niet presteert zoals beloofd?
Laat een onafhankelijk gecertificeerd bedrijf de installatie controleren. De drie meest voorkomende oorzaken: verkeerde dimensionering (te klein of te groot), onvoldoende isolatie van de woning, en foutieve instellingen van het systeem. Als de installatie aantoonbaar niet aan de offerte voldoet, heb je recht op herstel. Reageert het bedrijf niet? Volg het stappenplan.
Kan ik een installateur aansprakelijk stellen voor foutieve subsidie-informatie?
Ja — als het schriftelijk is vastgelegd. Een subsidiebelofte in de offerte, per e-mail, of in een brochure is een toezegging. Als je op basis daarvan een beslissing hebt genomen en de subsidie valt lager uit, is er sprake van misleiding. Bewaar alle communicatie. Het verschil tussen de beloofde en de werkelijke subsidie kun je juridisch terugvorderen. Eerste stap: gratis advies bij het Juridisch Loket.