Aanbetaling terugvorderen als de vakman niet levert

← Uw rechten bij een vakman

Door de TrustusFix-redactie · laatst bijgewerkt: 2026-07-21 · meld oplichting

Stel: u geeft een dakdekker of installateur opdracht voor een klus. Hij vraagt een aanbetaling “voor het materiaal”, u maakt braaf een bedrag over, en daarna wordt het stil. De beloofde startdatum verstrijkt, de telefoon gaat over naar de voicemail, en de app-berichten blijven op één vinkje staan. Nu zit u met een vervelende vraag: hoe krijg ik dat geld terug?

Deze situatie is helaas herkenbaar. Soms gaat het om een vakman die het te druk heeft en u aan het lijntje houdt, soms om een bedrijf dat in financiële problemen zit, en soms om regelrechte oplichting. De aanpak verschilt per geval, maar de eerste stappen zijn vrijwel altijd hetzelfde. Deze gids helpt u om gestructureerd en met de juiste bewijsstukken uw aanbetaling terug te vragen.

Waar u recht op heeft (in gewone taal)

U hoeft geen jurist te zijn om te weten dat dit niet klopt. In Nederland geldt als basisregel: wie betaalt, mag ook de afgesproken prestatie verwachten. Levert de vakman niet, of levert hij ondeugdelijk werk, dan is er sprake van wanprestatie en heeft u in beginsel recht op nakoming of teruggave van uw geld.

Belangrijke rechten in begrijpelijke bewoordingen:

• Recht op deugdelijk werk. Een aannemer of installateur moet leveren wat is afgesproken, in normale kwaliteit.
• Ontbinding bij uitblijven van levering. Komt de vakman de afspraak niet na, dan kunt u de overeenkomst ontbinden en betaalde bedragen terugvorderen.
• Herroepingsrecht van 14 dagen bij overeenkomsten op afstand of buiten de verkoopruimte (bijvoorbeeld een offerte getekend bij u aan de keukentafel). Dit geldt niet altijd en kent uitzonderingen, dus laat u hierover voorlichten.

Wilt u weten hoe hoog een redelijke aanbetaling eigenlijk is en welke afspraken u vooraf had moeten vastleggen? Lees dan [/aanbetaling-vakman]. Voor de exacte juridische invulling van uw situatie verwijzen wij u naar ACM ConsuWijzer (consuwijzer.nl); zij geven gratis en betrouwbaar advies over uw consumentenrechten.

Stap 1: Verzamel uw bewijs

Voordat u iets onderneemt, brengt u uw dossier op orde. Zorg dat u het volgende bij de hand heeft:

1. De offerte, opdrachtbevestiging of het contract.
2. Het betaalbewijs van de aanbetaling (bankafschrift).
3. Alle communicatie: e-mails, WhatsApp-berichten, sms, belgeschiedenis.
4. Eventuele afspraken over startdatum en oplevering.
5. De bedrijfsgegevens: naam, adres, KVK-nummer.

Controleer het bedrijf gerust nog eens in het Handelsregister van de KVK (kvk.nl). Bestaat het bedrijf nog? Is er recent een faillissement uitgesproken? Klopt het adres? Deze informatie bepaalt mede welke route kansrijk is.

Stap 2: Stuur een duidelijke ingebrekestelling

De belangrijkste en meest onderschatte stap is een schriftelijke ingebrekestelling. Dat klinkt formeel, maar het is simpelweg een brief of e-mail waarin u:

• kort beschrijft wat is afgesproken en wat er misgaat;
• de vakman een redelijke laatste termijn geeft om alsnog te leveren (bijvoorbeeld 14 dagen);
• aankondigt dat u de overeenkomst ontbindt en uw aanbetaling terugvordert als hij die termijn niet haalt.

Stuur dit aangetekend of per e-mail met leesbevestiging, zodat u kunt aantonen dat en wanneer u het heeft verstuurd. Deze stap is juridisch belangrijk: pas als de vakman “in verzuim” is, kunt u met succes ontbinden en uw geld opeisen. ConsuWijzer heeft hiervoor gratis voorbeeldbrieven.

Stap 3: Geen reactie? Schakel op

Reageert de vakman niet of blijft hij loze beloftes doen, dan zijn dit uw vervolgroutes:

• Het Juridisch Loket (juridischloket.nl) geeft gratis eerste juridisch advies en kan u helpen de volgende stap te bepalen.
• De Geschillencommissie (degeschillencommissie.nl) kan uitkomst bieden als het bedrijf is aangesloten bij een branchevereniging. Dit is vaak goedkoper en sneller dan de rechter.
• De rechter / incassotraject. Voor kleinere bedragen kunt u zelf een procedure starten. Het Juridisch Loket legt uit hoe.

Hoe u een geschil stap voor stap escaleert en welke toon het beste werkt, leest u in [/geschil-met-vakman]. Blijf zakelijk en feitelijk; emotie helpt uw dossier niet vooruit.

Stap 4: Is er sprake van oplichting?

Er is een verschil tussen een onbetrouwbare vakman en een oplichter. Let op signalen zoals: een bedrijf dat plotseling onvindbaar is, een KVK-inschrijving die niet bestaat of net is opgeheven, een aandringen op contante betaling of betaling naar een privérekening, en meerdere gedupeerden die hetzelfde verhaal hebben.

Vermoedt u opzet? Doe dan aangifte bij de politie (politie.nl). Bij oplichting is niet alleen teruggave aan de orde, maar ook een strafrechtelijk traject. Meld het daarnaast bij de Fraudehelpdesk, zodat anderen gewaarschuwd worden. In [/wat-te-doen-bij-oplichting] leggen wij uit hoe u aangifte doet en welke bewijsstukken de politie nodig heeft.

Kunt u de betaling terugdraaien via de bank?

Veel mensen hopen dat de bank het bedrag simpelweg terugboekt. Wees hierin realistisch:

• Bij een gewone overboeking (SEPA) kan de bank het geld niet zomaar terughalen. De bank kan hooguit een terugboekverzoek doen aan de tegenpartij, die daar niet aan hoeft mee te werken.
• Bij betaling met creditcard bestaat soms een chargeback-mogelijkheid. Neem hiervoor snel contact op met uw creditcardmaatschappij.
• Bij iDEAL is er geen standaard terugvorderrecht; u bent aangewezen op de vakman zelf of op een juridische route.

Reken dus niet op de bank als hoofdroute, maar sluit het niet uit als aanvulling.

Zo voorkomt u het de volgende keer

Een paar nuchtere gewoontes verkleinen het risico bij een volgende klus aanzienlijk:

• Betaal een aanbetaling die in verhouding staat tot de klus. Een aanbetaling van enkele honderden tot enkele duizenden euro’s is bij grotere klussen niet ongebruikelijk (indicatief, 2026), maar een aanbetaling van de volledige som vooraf is een rode vlag. Vraag altijd een offerte met betaalschema.
• Betaal in termijnen die gekoppeld zijn aan de voortgang van het werk.
• Maak nooit over naar een privérekening zonder duidelijke reden.
• Controleer het KVK-nummer en zoek naar onafhankelijke ervaringen van andere klanten.

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn aanbetaling altijd terugkrijgen als de vakman niet levert?

Als de vakman de afgesproken prestatie niet levert, heeft u in beginsel recht op teruggave. In de praktijk hangt het succes af van uw dossier en van de vraag of het bedrijf nog verhaal biedt. Een schriftelijke ingebrekestelling met een redelijke termijn is bijna altijd de noodzakelijke eerste stap. Laat uw specifieke situatie beoordelen door ACM ConsuWijzer of Het Juridisch Loket.

Wat is een ingebrekestelling en waarom is die zo belangrijk?

Een ingebrekestelling is een schriftelijk bericht waarin u de vakman een laatste redelijke termijn geeft om alsnog na te komen. Pas als die termijn ongebruikt verstrijkt, is de vakman formeel in verzuim en kunt u de overeenkomst ontbinden en uw geld opeisen. Zonder deze stap staat u juridisch zwakker. ConsuWijzer biedt gratis voorbeeldbrieven.

Hoe hoog mag een aanbetaling eigenlijk zijn?

Daar is geen vast wettelijk maximum voor, maar een aanbetaling hoort in verhouding te staan tot de klus. Een deel vooraf voor materiaal kan redelijk zijn, maar het volledige bedrag vooraf betalen is risicovol. Spreek liever termijnbetalingen af die aan de voortgang zijn gekoppeld. Meer hierover leest u in [/aanbetaling-vakman].

De vakman reageert helemaal niet meer. Wat nu?

Stuur eerst een aangetekende ingebrekestelling. Blijft een reactie uit, schakel dan Het Juridisch Loket in voor gratis advies, of de Geschillencommissie als het bedrijf is aangesloten bij een branchevereniging. Voor kleinere bedragen kunt u ook zelf een procedure bij de rechter starten. De stappen staan in [/geschil-met-vakman].

Wanneer is het oplichting en niet gewoon wanprestatie?

Bij wanprestatie levert de vakman niet of slecht, maar er was wel een echte intentie. Bij oplichting is er sprake van opzet: een niet-bestaand bedrijf, aandringen op contant of privérekening, of meerdere gedupeerden. Vermoedt u opzet, doe dan aangifte bij de politie en meld het bij de Fraudehelpdesk. Zie [/wat-te-doen-bij-oplichting].

Kan mijn bank het overgemaakte bedrag terugdraaien?

Bij een gewone overboeking of iDEAL kan de bank het geld meestal niet zomaar terughalen; hooguit een terugboekverzoek doen dat de tegenpartij mag weigeren. Bij een creditcardbetaling bestaat soms een chargeback-mogelijkheid, dus neem daarvoor snel contact op met uw creditcardmaatschappij. Reken niet op de bank als hoofdroute.