Juli 2025. Een stel in Amersfoort laat via Marktplaats een airco installeren voor €950 — “alles inclusief.” Drie weken later lekt de condensafvoer. Schimmel achter de muur. De installateur is niet meer bereikbaar. Een gecertificeerd bedrijf beoordeelt de installatie: het leidingwerk is niet geisoleerd, de condensafvoer loopt omhoog in plaats van omlaag, en de elektra-aansluiting voldoet niet aan de NEN-norm. Kosten om het goed te laten doen: €2.800 — bovenop de €950 die al betaald is. De fabrieksgarantie op de airco? Vervallen. Want de installateur had geen F-gascertificering.
Waarom airco-installatie extra risicovol is
Drie factoren maken de aircomarkt een magneet voor fraudeurs:
F-gascertificering is verplicht maar wordt nauwelijks gecontroleerd. Iedereen die werkt met gefluoreerde broeikasgassen (de koelmiddelen in aircosystemen) moet F-gas gecertificeerd zijn. Dit is Europese wetgeving — Verordening (EU) 517/2014 — niet optioneel. Toch installeren tientallen bedrijven dagelijks aircosystemen zonder deze certificering. De pakkans is klein. De boetes zijn hoog maar worden zelden opgelegd. En de consument weet niet eens dat het verplicht is.
De consument kan de kwaliteit niet beoordelen. Een airco-installatie omvat leidingwerk, elektra-aansluitingen, condensafvoer, en de correcte hoeveelheid koelmiddel. Na installatie is het meeste werk onzichtbaar — achter muren, in spouwruimtes, op het dak. Of het goed gedaan is, merk je pas maanden later wanneer de schimmel komt of de energierekening stijgt.
Seizoensgebonden vraag creëert paniek. Tijdens hittegolven stijgt de vraag explosief. Installateurs zijn overboekt. Wachttijd bij serieuze bedrijven: drie tot zes weken. Consumenten nemen genoegen met het eerste beschikbare bedrijf — zonder controle, zonder offertevergelijking, zonder certificeringscheck. Precies de omstandigheden waar oplichters op wachten.
De vijf meest voorkomende fraudepatronen
1. Geen F-gascertificering
Dit is het meest voorkomende en tegelijk het meest onderschatte probleem. Een installateur zonder F-gascertificering:
- Mag wettelijk geen koelmiddel hanteren — de installatie is dus per definitie illegaal
- Is niet verzekerd voor eventuele schade aan het systeem of je woning
- Heeft waarschijnlijk onvoldoende kennis van lekdichtheid en drukmetingen
- Levert een installatie waarbij de fabrieksgarantie automatisch vervalt
Het financiele risico voor de consument: een systeem dat te snel koelmiddel verliest, slecht koelt, hoge energiekosten veroorzaakt, en bij een officiële keuring afgekeurd wordt. Totale schade gemiddeld: €2.000 tot €5.000 aan herinstallatie en herstel.
2. Slechte installatie — de goedkope route
Oplichters besparen op alles wat onzichtbaar is:
- Leidingwerk dat niet geisoleerd is — condensvorming en schimmel ontstaan binnen weken
- Condensafvoer die niet correct is aangelegd — waterschade als gevolg, soms in muren die je pas maanden later ziet
- Elektra-aansluitingen die niet aan de NEN-normen voldoen — met brandrisico
- Bevestiging van de buitenunit die onvoldoende stevig is — bij de eerste herfststorm een probleem
- Te weinig koelmiddel (ondervulling) of juist te veel (overvulling) — beide verkorten de levensduur drastisch
Een huiseigenaar in Tilburg liet in augustus 2025 drie binnenunits installeren via een Facebook-advertentie. Prijs: €2.200 — ver onder de markt. Binnen vier maanden: vochtplekken in twee slaapkamers, een buitenunit die losraakt bij wind, en een energierekening die €40 per maand hoger uitviel dan beloofd. Herinstallatie door een gecertificeerd bedrijf: €4.600.
3. Te hoge prijzen
De marktprijs voor een single-split airco-installatie (een binnenunit, een buitenunit) ligt tussen €1.500 en €3.000, afhankelijk van het systeem en de situatie. Malafide installateurs rekenen €4.000 tot €6.000 voor dezelfde installatie. De rechtvaardiging: “premium installatie”, “tien jaar garantie”, of simpelweg geen vergelijkingsmateriaal aanbieden.
Het omgekeerde komt minstens zo vaak voor: dumpprijzen van €800 tot €1.000 die alleen haalbaar zijn door te besparen op isolatie, vakmanschap en materiaal. Goedkoop is hier letterlijk duurkoop — de herinstallatiekosten overtreffen de originele besparing met een factor drie tot vijf.
4. Valse garantiebeloftes
“Tien jaar garantie op de installatie.” Klinkt aantrekkelijk. Maar als het bedrijf over twee jaar niet meer bestaat — en bij domeinroterende netwerken is dat de standaard — is die garantie waardeloos. Papier is geduldig, maar een failliete BV betaalt niets.
Wat veel consumenten niet weten: fabrieksgarantie op het apparaat zelf geldt alleen als de installatie is uitgevoerd door een F-gas gecertificeerd bedrijf. Bij installatie door een niet-gecertificeerde partij vervalt de fabrieksgarantie. Dat vertelt de installateur er niet bij. Gevolg: een airco van €2.000 zonder enige garantie.
5. Doorverkoop van B-keuze of refurbished apparatuur
Sommige installateurs leveren apparatuur die gepresenteerd wordt als nieuw, maar in werkelijkheid refurbished, B-keuze of zelfs tweedehands is. Serienummers worden verwijderd of onleesbaar gemaakt. Garantiekaarten ontbreken of zijn vervalst. Controleer altijd het serienummer bij de fabrikant — dat kost vijf minuten en kan je duizenden euro’s besparen.
Hoe herken je een malafide airco-installateur
De basiscontroles die gelden voor alle installatiebedrijven, aangevuld met airco-specifieke punten:
- Vraag naar het F-gascertificaat. Niet “bent u gecertificeerd?” maar “kunt u mij het certificaatnummer geven zodat ik het kan controleren bij STEK?” Een betrouwbaar bedrijf geeft dit zonder aarzeling. Aarzeling is een antwoord.
- Controleer bij STEK. De Stichting Emissiepreventie Koudetechniek houdt een register bij. Zoek het bedrijf op. Staat het er niet? Niet inhuren. Geen uitzonderingen.
- Vraag naar het merk en type. Een betrouwbare installateur kan exact vertellen welk apparaat geinstalleerd wordt, inclusief specificaties, energielabel en serienummer.
- Vergelijk minimaal drie offertes. Als een offerte meer dan 30 procent afwijkt van het gemiddelde — naar boven of naar beneden — is dat een signaal dat verder onderzoek rechtvaardigt.
- Vraag naar referenties. Een bedrijf met ervaring kan eerdere installaties laten zien. Geen referenties? Geen track record. Geen vertrouwen.
- Eis een schriftelijke offerte met: bedrijfsnaam, KVK-nummer, BTW-nummer, specificatie van apparatuur (merk, type, serienummer), specificatie van werkzaamheden, en maximumprijs inclusief BTW.
De complete checklist met tien signalen en een drie-stappen controlemethode werkt voor elke installateur, inclusief airco.
De rol van online platforms
Waar spoeddiensten vooral via Google Ads opereren, werken malafide airco-installateurs vaker via andere kanalen:
- Marktplaats — aanbiedingen die te mooi zijn om waar te zijn. “Complete airco-installatie €899 all-in.” Dat is onder de inkoopprijs van het apparaat alleen al.
- Sociale media — advertenties op Facebook en Instagram met “tijdelijke zomeractie” en een countdown-timer. Urgentie als verkoopwapen.
- Offerte-vergelijkingssites — platforms die leads verkopen aan de hoogste bieder, ongeacht kwaliteit of certificering. Je gegevens gaan naar vijf bedrijven. Minstens een daarvan is niet gecertificeerd.
Het gemeenschappelijke element: de consument wordt gestuurd naar een bedrijf waarvan de betrouwbaarheid niet geverifieerd is. Bij elke offerte die je via deze kanalen ontvangt: controleer het F-gascertificaat bij STEK. Geen certificaat? Volgende.
Wat te doen bij een slechte installatie
Als je vermoedt dat je airco niet correct geinstalleerd is:
- Laat een onafhankelijk F-gas gecertificeerd bedrijf een inspectie uitvoeren — kosten: €100 tot €200. Vraag om een schriftelijk rapport.
- Controleer de koelmiddeldruk, de condensafvoer, en de elektrische aansluiting — de drie meest voorkomende probleempunten
- Neem contact op met de oorspronkelijke installateur met het inspectierapport
- Als er geen reactie komt of het bedrijf niet meer bestaat, volg het stappenplan bij oplichting — de eerste 24 uur zijn bepalend
- Meld het bij STEK als de installateur zonder F-gascertificering heeft gewerkt — dat is een wettelijke overtreding
Veelgestelde vragen
Is F-gascertificering echt verplicht voor airco-installatie?
Ja. Europese Verordening (EU) 517/2014 schrijft dit dwingend voor. Installatie zonder certificering is illegaal — punt. Geen uitzonderingen, geen “het is maar een kleine unit.” De boetes kunnen oplopen tot €10.000 voor de installateur. Maar het echte risico draag jij als consument: geen verzekering, geen fabrieksgarantie, en een installatie die bij controle afgekeurd wordt.
Wat kost een airco-installatie normaal?
Single-split (een binnenunit, een buitenunit): €1.500 tot €3.000. Multi-split (meerdere binnenunits): €3.000 tot €7.000. Prijzen ver boven of onder deze ranges zijn verdacht. Onder €1.200 voor een single-split: er wordt op iets bespaard. Boven €4.000 zonder duidelijke reden: je betaalt te veel.
Vervalt de fabrieksgarantie bij installatie door een niet-gecertificeerd bedrijf?
In de meeste gevallen: ja. Fabrikanten als Daikin, Mitsubishi en Samsung eisen in hun garantievoorwaarden dat installatie wordt uitgevoerd door een erkend installateur. Geen certificering = geen garantie. Dat betekent: een airco van €2.000 waar je nul garantie op hebt. Controleer dit altijd vooraf.
Hoe controleer ik of een bedrijf F-gas gecertificeerd is?
Vraag het bedrijf om het certificaatnummer. Zoek het op bij STEK (Stichting Emissiepreventie Koudetechniek) via hun website. Een betrouwbaar bedrijf geeft het certificaatnummer zonder aarzeling — het is hun bewijs van vakmanschap. Wil een bedrijf het niet geven? Dan hebben ze het niet.
Wat zijn de risico’s van een slecht geinstalleerde airco?
Waterschade door condenslekkage (€500 tot €5.000 herstelkosten). Schimmelvorming achter muren (gezondheidsrisico plus €1.000 tot €3.000 sanering). Elektrische problemen tot en met brandgevaar. Koelmiddellekkage die schadelijk is voor het milieu. Een systeem dat twee keer zoveel energie verbruikt als nodig. En dat alles zonder garantie of verzekeringsdekking.
Mag ik zelf een airco installeren?
Een mobiele airco (zonder koelmiddelleidingen) mag je zelf plaatsen. Voor split-systemen met koelmiddelleidingen is F-gascertificering wettelijk verplicht. Zelf installeren is niet alleen onverstandig maar ook illegaal. Bovendien vervalt hierdoor elke garantie. En bij lekkage van koelmiddel ben je persoonlijk aansprakelijk voor de milieuschade.