"Eerst even 30% aanbetalen, dan plannen we het werk in." Klinkt redelijk — installateurs moeten materiaal kunnen inkopen. Toch komt het in de meldingen die wij krijgen telkens terug: aanbetalingen die de consument geld kosten zonder dat het werk ooit start. In dit stuk lopen we de drie redelijke aanbetalings-typen langs, en geven we de vier signalen die u zouden moeten doen aarzelen.
Ja. In de Nederlandse markt voor installatiewerk en verbouwingen is een aanbetaling gebruikelijk. De vakman heeft kosten voorafgaand aan het werk — materiaal-inkoop, planning-uren, eventuele onderaannemers — die hij niet wil voorfinancieren als hij u nog niet kent. Een redelijke aanbetaling is een normaal onderdeel van een professionele samenwerking.
Wat het géén normaal onderdeel is: een aanbetaling zonder gekoppelde voorwaarde of zonder schriftelijke planning. Dat is voorfinanciering met u als enige risico-drager — als het werk niet start, of het bedrijf failliet gaat, staat u onderaan de schuldenlijst.
Type 1: Materiaal-aanbetaling. U betaalt de geschatte materiaalkosten (of een deel daarvan) als de vakman die specifiek voor uw project bestelt. Voorwaarde: de offerte vermeldt welke materialen worden ingekocht (merk, type, hoeveelheid) en wanneer de levering plaatsvindt. De aanbetaling is gekoppeld aan een fysieke handeling (de bestelling).
Type 2: Planning-aanbetaling. U betaalt een vast bedrag (typisch 10-15% van het totaal) bij ondertekening van het contract, als bevestiging dat het werk in een specifieke week ingepland wordt. Voorwaarde: de planning staat op papier met start- en opleverdatum. De aanbetaling is gekoppeld aan een gegarandeerd tijdvak.
Type 3: Tussentijdse betaling. Bij verbouwingen die langer dan 2 weken duren is een tussentijds betaal-moment gebruikelijk. U betaalt na de eerste fase (bijvoorbeeld na sloop + leidingwerk) en de rest aan het einde. Voorwaarde: de fasering staat in de offerte met concrete tussenstappen, en u tekent voor elke fase apart akkoord.
Uit onze meldpunt-data komen deze patronen telkens terug:
Drie punten op papier vóór u betaalt:
Drie sporen, in deze volgorde. Eerst: contact opnemen met het bedrijf — schriftelijk, met een termijn voor reactie. "Ik heb op [datum] een aanbetaling van [bedrag] gedaan voor [werk]. Ik verzoek een actuele planning, of terugbetaling binnen 14 dagen." Dat is een formele ingebrekestelling.
Tweede spoor bij financiële schade: contact met uw bank voor een terugboeking-procedure. Bij overschrijving naar het verkeerde rekeningnummer of bij vermoeden van oplichting kan de bank intermediëren, mits binnen redelijke termijn gemeld.
Derde spoor: aangifte bij Politie via online-aangifte voor oplichting, plus melding bij het TrustusFix-meldpunt en eventueel de Geschillencommissie Installerende Bedrijven. Een eigen melding helpt het patroon zichtbaar te maken voor toezichthouders en andere consumenten.
Drie checks die u in 60 seconden kunt doen via het zoekformulier op TrustusFix: KvK-inschrijving minimaal 12 maanden actief op het zakelijke adres, SBI-code passend bij het werk, en voldoende publieke reviews (volume + score). Bedrijven die deze drie checks doorstaan, vragen typisch om aanbetalings-voorwaarden die zijn opgebouwd zoals beschreven in dit artikel.
Bij twijfel: vraag drie offertes aan, en vergelijk niet alleen de totaalprijs maar ook de aanbetalings-voorwaarden. Een uitleg over offerte-vergelijking staat in ons artikel daarover.
